Het leven in de 21e eeuw biedt vele voordelen. De mogelijkheden om je te ontwikkelen en ‘je eigen ding te doen’ zijn enorm. Er is een ruime keuze in opleidingen, werk, reizen, partner, dieet en noem maar op. Maar hebben we inderdaad altijd die keuze? Of laten we ons leiden door onze omgeving die bepaalt hoe je er uit moet zien, wat je moet bezitten of hoe je je moet voelen? Hoe werkt dit binnen jouw bedrijf? Stimuleer jij je medewerkers echt voor zichzelf te kiezen?

Het probleem is dat er heel  veel mogelijkheden zijn maar dat niet iedereen de vaardigheid heeft om hier mee om te gaan. De vraag is dus of men de vrijheid ervaart om eigen keuzes te kunnen maken. Deze vrijheid is crusiaal om meer uit het leven te kunnen halen. Het gaat bij vitalitale medewerkers  immers over de manier waarop een organisatie hen stimuleert om meer uit het leven te halen. Lees hier meer over Vitaliteit op de werkvloer.  Negatieve stress is het tegenovergestelde van vitaliteit.  Het is dus van belang om te weten wat stress is, of dit een probleem is en hoe je dit kunt herkennen.  Hier zal ik in dit blog nader op in gaan. In mijn volgende blog zal ik vervolgens stil staan bij wat je kunt doen om medewerkers te helpen hun stress te managen.

Wat is stress?

Fysieke veranderingen in de omgeving, die de integriteit in gevaar brengt, leidt tot een tegenreactie in het lichaam. Het lichaam zal zich hier op aanpassen. Deze reactie is ons overlevingsmechanisme: ‘vechten of vluchten?’ Stress is daarmee een verzamelnaam voor alle factoren die iemand uit balans halen. Stress komt in drie fases:

  1. De alarmfase: Dit is de fase dat je de ‘beer op de weg’ ziet.
  2. De weerstandsfase: Wat ga je doen? Vluchten, vechten of kun je op een andere manier aan het gevaar ontsnappen?
  3. Uitputtingsfase: dit is de fase die wordt bereikt als de ‘beer’ wint, met alle gevolgen van dien.

De ‘beer ‘ in onze huidige maatschappij kan zijn: de taak, de baas, de partner, de file, de carrière, etc. Helaas kunnen we hier tegenwoordig ook social media aan toevoegen.  Welke druk ervaart iemand bij het wel of niet voldoen aan een gewenst plaatje? Wanneer het lukt om in de tweede fase de bedreiging te neutraliseren wordt het lichaam daar sterker van. Wanneer dit niet lukt, kan dit tot ernstige en zelfs blijvende schade leiden.

Positieve en negatieve stress

Dit maakt het verschil tussen positieve en negatieve stress. Positieve stress is wanneer iemand wordt uitgedaagd maar wel de controle kan houden. Bijvoorbeeld wanneer iemand een presentatie moet geven aan een grote groep mensen. Ondanks een goede voorbereiding en de juiste sheets giert nog steeds de adrealine door zijn lijf. De stress is positief zolang er gevoel van controle is. Dit geeft juist een stimulans voor ontwikkeling. Iedereen zal dit als functionele stress zien. In dit sport wordt hier bewust gebruik van gemaakt. Regelmatig het lichaam kort belasten leidt tot een verhoogde belastbaarheid en dus betere sportprestaties. Het probleem ontstaat pas als er geen controle meer is. Het goede nieuws is dus dat stress niet per sé ongezond hoeft te zijn!

Wat verder van belang is, is dat stress subjectief is. Wat bij de ene persoon veel stress veroorzaakt, zal een ander totaal niet wakker van liggen. Of iemand negatieve stress ervaart hangt af van wat iemand aan kan (belastbaarheid). Er zijn een aantal dat gezondheidsproblemen door stress kunnen voorspellen:

  • Eigen perceptie van stress
  • Gebrek aan autonomie (lagere banen, weinig controle)
  • Onzekere (financiële) toekomst

Opvallend is dat er een verschil is tussen mannen en vrouwen hoe zij om gaan met stress. Vrouwen zoeken sociale steun in tijden van nood. Mannen zonderen zich veel meer af of zoeken naar vormen van afleiding.

Oorzaken van stress

Er zijn vele situaties te noemen waar mensen stress van kunnen krijgen. Het overlijden van een vriend of familie, ziekte of een ongeval zijn hele herkenbare voorbeelden. Maar ook zingeving of verandering in eet- of slaap gewoontes of vakantie kunnen een oorzaak zijn. Zo zijn er vele verschillende mogelijke oorzaken van stress. Om het overzichtelijk te houden zijn er drie herkenbare negatieve stressgebieden te benoemen:

  1. Streven naar harmonie met de omgeving waardoor verlies van controle kan ontstaan.
  2. Het constant bezig zijn met controle willen behouden
  3. Schaarste aan bijvoorbeeld geld en tijd of tijdens diëten. Met als gevolg dat alle aandacht hier naar uit gaat en andere onderwerpen mogelijk onvoldoende aandacht krijgen.

Kijk eens met deze bril op binnen je bedrijf of team. Herken je wellicht medewerkers die voldoen aan bovenstaande kenmerken? Zie je medewerkers met mentale, emotionele of fysieke stress?  Uiten zij zich recentelijk wellicht meer angstig? In mijn volgende blog zal ik in gaan op wat je als leidinggevende kunt doen om medewerkers te helpen hun stress te managen. Stress op zich zelf hoeft immers geen probleem te zijn. Het wordt pas een probleem als men dit zelf niet weet te managen.

Bedankt dat je de blog hebt gelezen!

Geen blog meer missen? Schrijf je hier in!

  • Al ruim 300 inschrijvingen!

    Geen zorgen. Wij houden ook niet van spam.